# Fatwa #Q0065

**Institution:** Darul Ifta Kauzariyya
**Category:** General Jurisprudence
**Madhab (School):** Shafii
**Mufti / Jurist:** DARUL IFTA
**Published Date:** N/A
**Canonical URL:** https://mail.daruliftakauzariyya.com/fatwa-archive/65-%E0%B4%8F%E0%B4%95%E0%B4%A6%E0%B5%87%E0%B4%B6%E0%B4%82-8-9-%E0%B4%86%E0%B4%B4%E0%B5%8D%E0%B4%9A-%E0%B4%97%E0%B5%BC%E0%B4%AD%E0%B4%95%E0%B4%BE%E0%B4%B2%E0%B4%A4%E0%B5%8D%E0%B4%A4%E0%B5%8D-%E0%B4%B5%E0%B4%B3%E0%B4%B0%E0%B5%86-%E0%B4%86%E0%B4%A6%E0%B5%8D%E0%B4%AF%E0%B4%82-%E0%B4%B8%E0%B4%82%E0%B4%AD%E0%B4%B5%E0%B4%BF%E0%B4%95%E0%B5%8D%E0%B4%95%E0%B5%81%E0%B4%A8%E0%B5%8D%E0%B4%A8

---

## Question

ഏകദേശം 8–9 ആഴ്ച ഗർഭകാലത്ത് വളരെ ആദ്യം സംഭവിക്കുന്ന ഒരു miscarriage (ഗർഭപാതം) കഴിഞ്ഞാൽ, അതിന് ശേഷം വരുന്ന രക്തസ്രാവം നിഫാസ് ആണോ അതോ ഹൈദ് ആണോ എന്ന് അറിയാൻ ആഗ്രഹിക്കുന്നു.
അത്യാവശ്യം അറിയേണ്ട മറ്റൊരു കാര്യം: രക്തസ്രാവത്തിന്റെ ദിവസങ്ങൾ ആദ്യമായി രക്തം തുടങ്ങുന്ന ദിവസത്തിൽ നിന്ന് ആണോ എണ്ണേണ്ടത്, അല്ലെങ്കിൽ ടിഷ്യൂ/ക്ലോട്ട് പുറത്തിറങ്ങിയ ദിവസത്തിൽ നിന്ന് ആണോ എണ്ണേണ്ടത്?
ഇത് ഷാഫിഈ മദ്‌ഹബ് അനുസരിച്ചാണ് ഞാൻ ചോദിക്കുന്നത്.

എന്റെ സംശയം എന്തെന്നാൽ, ഗർഭകാലത്തിന്റെ ഈ ആദ്യ ഘട്ടത്തിൽ ഭ്രൂണം ഇപ്പോഴും അംഗങ്ങൾയും വ്യക്തമായ രൂപവും ലഭിച്ചിട്ടില്ല. അതിനാൽ ഇത് നിഫാസ് ആയി കണക്കാക്കുമോ എന്ന കാര്യത്തിൽ വ്യക്തതയില്ലായിരുന്നു. പ്രത്യേകിച്ച് ഹനഫി മദ്‌ഹബിൽ ഈ വിഷയത്തിൽ വ്യത്യസ്ത കാഴ്ചപ്പാടുകൾ ഉണ്ടെന്ന് അറിയുന്നതിനാൽ ഞാൻ ആശയക്കുഴപ്പത്തിലായിരുന്നു.

## Answer / Fatwa Ruling

ഭർത്താവ് മരണപ്പെട്ടാൽ ഭാര്യ ഇദ്ദയിൽ കഴിഞ്ഞുകൂടാൻ നിർബന്ധമാണ്. ഗർഭിണിയല്ലെങ്കിൽ 4 മാസവും 10 ദിവസവും ഗർഭിണിയാണെങ്കിൽ പ്രസവിക്കുന്നത് വരെയും ആണ് മറയിരിക്കേണ്ടത്. ഇദ്ദയിരിക്കുമ്പോൾ ആഭരണങ്ങളും മറ്റു അലങ്കാര വസ്‌തുക്കളും ഉപേക്ഷിക്കേണ്ടതാണ്. ഇദ്ദ എന്നത് കൊണ്ട് വിവക്ഷിക്കപ്പെടുന്നത് വീട് വിട്ട് പുറത്തു പോകാതിരിക്കുക എന്നതാണ്. വീട്ടിന്റെ ഉള്ളിൽ എവിടെ പോകുന്നതിനും മുറ്റത്ത്‌ ഇറങ്ങുന്നതിനുമൊന്നും തടസ്സമില്ല.

---
*© 2026 Darul Ifta Kauzariyya. Verified and published according to the Islamic legal sources.*